ཕེ་ནོ་ཁོ>>ནི་ཨི་ཊ་ལིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཁར་ལོ-ཁོ་ལོ་ཌི (Carlo Collodi) ཡིས་བྱིས་པ་ཚོའི་ཆེད་དུ་བརྩམས་པའི་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྒྲུང་གཏམ་འདི་བསྟན་བཤིག་དང་གསོན་ཤུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱུག་པའི་ཨ་ལད་པད་ཀོ་ཕེ་ནོ་ཀོ་ཞེས་པ་ཞིག་དང་། ཁོའི་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པའི་ཨ་ཕ་སྟེ། ཤིང་བཟོ་རྒས་པོ་གྷེ་ཕ་ཐོ་གཉིས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན། 

<<རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་གསོལ་འདེབས།>> དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་ཐུང་ངུ་ཞིག 

 དེ་རིང་དུས་རྒྱུན་ལྟར་དྲྭ་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཉུལ་བའི་ཚེ། སྐད་འཕྲིན་གྱི་གྲོགས་ཚོམ (moments) ནང་བདག་གི་སློབ་གྲོགས་རྙིང་པ་མྱི་གསོན་པོ་ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་པ་པོ་ཁཱ་ལ་དྷི་ཧོ་སཱ་ནི (Khaled Hosseini) ཡི་བརྩམས་ཆོས་གསར་ཤོས་ཏེ། <<རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་གསོལ་འདེབས>>ཞེས་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཟིན་པའི་དཔེ་འཕྲིན་དང་ལྷན་དུ་བརྒྱུད་སྐུར་བྱེད་པའི་རེ་སྐུལ་བཀོད་ཡོད་པ་མཐོང་།

དེ་རིང་ནི་སྤྱི་ཟླ ༣ ཚེས ༡༠ རེད། འདི་ནི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཆེས་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ཉིན་མོ་ཞིག་རེད་དེ། ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་སྔོན་གྱི་དེ་རིང་༧བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་ནོར་གླིང་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་ཡོད་ལ། ཕོ་བྲང་གི་མཐའ་འཁོར་ཡོངས་སུ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཡོང་བའི་མི་དམངས་ཁྲི་ཚོ་གསུམ་ཙམ་གྱིས་བསྐོར་ཡོད། ཉིན་དེར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་ན་རྒྱ་རིགས་ལས་བོད་རིགས་མང་བ་ཡོད།

ད་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་ལོ་གསར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞེས་ཞུ་བ་དང་ཆགས་ཅིག བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་དང་། དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གནང་རོགས་ཞེས་ཞུ་སྙིང་འདོད་བྱུང་། ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་ལོ་གསར་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་ཞུ་བའི་ཁ་རྒྱུན་ཡོད། ལོ་གསར་བཀྲི་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཟེར་དུས་ཕྱེ་མར་ཟ་ཡ་དང་། ཆང་འཐུང་ཡ། ཤོ་སྦག་རྩེད་ཡ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་མ་རེད། བཀྲ་ཤིས་ཞེས་པ་དེ་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ནང”བཀྲ་ཤིས་ཀུན་གྱི་བཀྲ་ཤིས་པ། གྲགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་སྙན་གྲགས་ཆེ”ཞེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན།

ཀ་ལོ་ཁོས་མ་ལ་ཡི་ཇ་ཤིང་གཞིས་ཀ་ནི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཏ་མིལ་ན་ཏུ(Tamil Nadu)མངའ་སྡེའི་ནང་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། མཐོ་ཚད་ལ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་རྨིད་7,130ཡོད། འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཇ་ཤིང་གཞིས་ཀ་ཆེས་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན་པར་གྲགས་ལ། མཁའ་དབུགས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ལ་བརྟེན་ནས་འདིར་སྐྱེས་པའི་ཇ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་བྲོ་ཞིམ་ལྡན་པར་བཤད།  ཀ་ལོ་ཁོས་མ་ལ་ཡི་སྙན་གྲགས་འཛམ་གླིང་དུ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་མཁན་ནི་དེར་སྐྱེས་པའི་ཇ་ཤིང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ས་དེའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་མཛེས་སྡུག་ནི་རྒྱ་གར་ཙམ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོའི་ནང་སྐད་གྲགས་ཆོད་འདུག ལྷག་པར་ཞོགས་པའི་ཉི་མ་གསར་དུ་འཆར་བ་དང་། དགོང་ཁའི་ཉི་མ་རྒས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རི་མོ་བ་ཞིག་གི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་དཔེ་མེད་ཅིག་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས། 

བུ་ལགས་ནི་དགྲ་བོ་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ས་ཧམ་བཟུང་མ་བྱས་སྔོན་དུ་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་ཅིག་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་གནོན་ལ་མགོ་བོ་སྒུར་མྱོང་མེད་པའི་སྲིད་ཚབ་ཀླུ་ཁང་བའི་ཚ་བོ་ཡིན། རྒྱ་དམར་གྱི་གནོན་ཤུགས་མ་བཟོད་པར་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་སྲིད་བློན་ཀླུ་ཁང་བ་རྩེ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་རུ་བོས་ཏེ་དགོངས་པ་ཞུ་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་དུས། བུ་ལགས་ཀྱང་སྲིད་ཚབ་ཁོང་དང་ལྷན་དུ་༧རྒྱལ་བའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་མྱོང་ཡོད། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ང་གྲངས་ཀྱི་སྨད་དུ་ཁོང་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་དམག་ཏུ་ཞུགས་ནས་བརྒྱ་ཤོག་ཅིག་གི་དྲུང་ཡིག་བྱེད་མྱོང་བ་དང་། ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤོར་རྗེས། རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་བའི་བོད་མི་བྱིངས་ལྟར་འཚོ་བ་གསར་པ་ཞིག་གི་འགོ་བརྩམས། ད་ལྟ་ཁོང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་གྲོང་གསུམ་པར་བཞུགས་ཡོད། བཅར་འདྲི་འདིའི་ནང་དུ་ཁོང་གིས་སོ་སོའི་སྐུ་ཚེའི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསུངས་ཡོད།

རང་ཐར།

(གསལ་བཤད།* ཁོ་བོས་འབད་བརྩོན་ཇི་ཙམ་བྱས་རུང་ས་མིང་དང་། ཡུལ་མིང་། ད་རུང་མི་སྣ་ཁ་ཅིག་གི་མིང་གི་དག་ཆ་གསལ་པོ་ཞིག་ཤེས་མ་སོང་བས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་ཚོས་དག་བཅོས་བྱེད་རྒྱུར་རེ་ཞིང་སྒུག་རྒྱུ་ལས་ལྷག་མ་སོང་ལ། དེ་བཞིན་སྤོ་བོ་ལགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་རེ་ཟུང་ཞིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་དངོས་དང་མཐུན་མིའི་དོགས་གཞི་ཡོད་ཀྱང་། སྤོ་བོ་ལགས་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་ཚད་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཀློག་པ་པོ་ཚོས་སེམས་སུ་འཛིན་གལ་ཆེའོ།)

རྩོམ་པ་པོ   ཧན་ཌར་སན། 

སྒྱུར་མཁན། རང་ཐར། 

དེ་ནི་གྲང་ངར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་དགོང་མོ་ཞིག་རེད། ཁ་བ་ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་བཞུར་ཞིང་ཧ་ལམ་ས་རུབ་ལ་ཉེ།

དེ་ནི་ལོ་དེའི་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་དགོང་མོ་རེད། གྲང་ངར་དང་མུན་པ་དེའི་ཁྲོད་དུ་མགོ་ལ་ཞྭ་མེད་ཅིང་རྐང་ལ་ལྷམ་བྲལ་བའི་བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་སྲང་ལམ་རྒྱུད་དེ་ཕྱིན། མོ་ཁྱིམ་ནས་དོན་དུས་བསིལ་ལྷམ་ཆ་ཞིག་གྱོན་ཡོད་པ་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་དེས་ཕན་ཅི་ཞིག་ཐོགས་སམ། བསིལ་ལྷམ་ཆ་དེ་ནི་མོའི་ཨ་མས་ད་བར་གྱོན་པའི་བསིལ་ལྷམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་ལ། དེ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་དྲགས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པའི་བུ་མོ་དེས་སྲང་ལམ་འཕྲེད་དུ་མྱུར་སྟབས་ཀྱིས་བརྒལ་སྐབས་བོར་ཕྱིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐབས་དེར་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོ་གཉིས་རིངས་པར་རྒྱུགས་ནས་མོ་བརྫི་གྲབས་བྱས་པས་རེད། 

དེ་ནི་འདི་ནས་ཡར་བརྩིས་ན་ཏག་ཏག་ལོ་ངོ་ང་བརྒྱད་ཀྱི་གོང་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༩༥༩ཟླ༣ཚེས་༡༠ཉིན་གྱི་ཞོགས་པ་རེད། གནམ་ངོ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་ཤིང་ཞོགས་པའི་ཉི་གཞོན་གྱི་འོད་ཟེར་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་དང་ཇོ་ཁང་གི་རྒྱ་ཕེབས་སྟེང་ཐོག་མར་འཕྲོ་བཞིན་མཆིས་ལ། ཉི་འོད་གསར་པས་གནའ་བོའི་ཕོ་བྲང་དང་ལྷ་ཁང་དེ་གཉིས་ལ་གཟི་མདངས་དང་བརྗིད་ཉམས་འཕར་མ་ཞིག་བསྣན་པ་མ་ཟད། སྐུ་དྲག་དང་དུད་ཁྱིམ་རེ་རེའི་ཁང་པའི་དུ་ཁུང་ནས་འཕྱོར་ཏེ་ཞོགས་པའི་བར་སྣང་དུ་དལ་བོར་འཕྱོ་བའི་དུ་སྤྲིན་རྣམས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་བསྟན་འདུག ངོ་མ་ཐག་རིང་ནས་བལྟས་ན། དེ་ནི་གནའ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་རྒྱུན་ལྡན་ནམ་སྤྱིར་བཏང་གི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན་པར་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཏུ་གཏན་ནས་གྱུར་མེད།

རྒན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ་ནི་བཙན་བྱོལ་ནང་འཚར་ལོང་བྱུང་བའི་མི་རབས་དང་པོའི་ཁྲོད་ཀྱི་མི་ཞིག་ཡིན། ༡༩༥༩ལོར་བོད་ཀྱི་རང་དབང་ཤོར་དུས། ཁོང་གི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ལོ་གཉིས་གསུམ་ལས་མ་སོན་པའི་ཁོང་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་ནས་རྒྱ་གར་ལ་བྲོས་རྗེས། གཅིག་གི་གཞུག་ཏུ་གཅིག་གྲོངས་ནས་ཁོང་ས་གནམ་གཉིས་མ་གཏོགས་ངོ་མི་ཤེས་པའི་དྭ་ཕྲུག་ཏུ་གྱུར། འོན་ཀྱང་སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༧ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཁོང"ཐལ་བའི་ཁྲོད་ནས"བསྒྲུགས་ཏེ་ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་བསྩལ་བ་ལྟར། ཁོང་གིས་ཀྱང་གོ་སྐབས་དེ་དམ་འཛིན་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་གྲྭ་སྤུས་ལེགས་འགའི་ནང་སློབ་གཉེར་གནང་བ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ཧ་ཝར་ཏྲི་གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་(Harvard)ནས་སྤྱི་ཚོགས་སྲིད་ཇུས་དང་ལས་འཆར(Social policy and planing)ཐོག་ཞིབ་འཇུག་ཕྱག་ཁྱེར་བླངས། ཁོང་གིས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་ནང་ཐོག་མར་དགེ་རྒན་དང་། དེ་ནས་རྒན་ཆེ། སློབ་སྤྱི། སྤྱི་ཁྱབ་ཤེས་ཡོན་འགན་འཛིན། ཡང་དེ་རྗེས་ཏཱ་ལའ་བླ་མའི་མཐོ་སློབ་དབུ་འཛུགས་གནང་མཁན་གྱི་སློབ་སྤྱི་བཅས་གནང་སྟེ་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་བཙལ་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལ་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས་ཡོད། ད་ལྟ་ཁོང་བགྲས་གཡོལ་ཞུས་ནས་བཟའ་ཟླ་ཡིད་ཤེས་སྒྲོལ་དཀར་དང་ལྷན་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་བྷེ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་སུ་བཞུགས་མུས་ཡིན།

ཁོང་གི་མི་ཚེ་དང་ལྟ་བའི་སྐོར་ཞིབ་པར་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་འདོད་ན། བཅར་འདྲི་ལ་གཟིགས་རོགས།

རང་ཐར།

ཐོག་མར་རྒན་ལགས་ཀྱིས་ངའི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱས་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁོ་བོ་ལ་མཚོན་ན་འདི་ལྟ་བུའི་བཅར་འདྲི་བྱེད་པ་ད་ཐེངས་འདི་ཐོག་མ་ཡིན་པས། དྲི་བ་མི་འཚམ་པའམ་ནོར་བ་འདྲ་བཏང་ན་དགོངས་ཡངས་གནང་རོགས། དེ་ནས་ངས་དྲི་བ་བཅུ་གཅིག་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས་གཙོ་བོ་རྒན་ལགས་ཀྱི་མི་སྒེར་གྱི་འཚོ་བ་དང་ཚོར་བ (Personal questions) དང་འབྲེལ་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ངས་བཙལ་བྱོལ་ནང་གི་མི་རབས་རྒན་པ་ཚོའི་འཚོ་བར་རྒྱུས་ལོན་ཏོག་ཙམ་ཞིག་བྱེད་འདོད་པས་ཡིན།

དཀོན་མཆོག་རབ་བརྟན།

ཉིན་འགའ་ལ་འཛིན་གྲྭ་མེད་པས་ང་ཁ་སང་དགོང་མོ་སློབ་གྲྭ་ནས་ཐོན་ཏེ་གངས་སྐྱིད་ན་ཡོད་པའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གི་སར་ཡོང་། ང་རང་སློབ་གྲྭ་ནས་ཐོན་ཏེ་གངས་སྐྱིད་ལ་ཡོང་ནས་སྡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ཀློགས་དང་རིམ་གྱིས་ཤེས་ངེས་རེད།